Jak sprawdzić akumulator za pomocą miernika uniwersalnego - multimetru?
Twój samochód nie chce odpalić? Przyczyn może być dziesiątki, ale być może jest to po prostu kwestia niesprawnego akumulatora. Możesz w bardzo łatwy sposób sprawdzić gdzie leży problem i uniknąć kosztownej diagnostyki w warsztacie. Z naszego artykułu dowiesz się wszystkiego na temat badania stanu akumulatora przy pomocy multimetru. Zapraszamy do wnikliwej lektury, z pewnością będziesz zadowolony!
Rys.1. Badanie akumulatora przy pomocy multimetru Sonel CMM-11.
Akumulator - co powinieneś na jego temat wiedzieć
Zbliża się okres zimowy, który dla wielu właścicieli aut z wadliwym akumulatorami jest szczególnie ciężki. Dlaczego sprawdzenie stanu tego urządzenia jest czymś, co powinieneś zrobić? Dlatego, że to bardzo prosta czynność, która nie zajmie Ci wiele czasu, a może oszczędzić Ci sporo kłopotów oraz nerwów. Akumulator to źródło energii elektrycznej prądu stałego dla samochodu. Nie wytwarza go, ale magazynuje, działając na zasadzie baterii. Dzięki temu możesz korzystać z urządzeń elektrycznych znajdujących się w pojeździe, nawet kiedy ten ma wyłączony silnik. Powszechnie stosowane akumulatory składają się z sześciu niezależnych ogniw połączonych szeregowo. Są one zbudowane z płyt dodatnich i ujemnych, które zanurzone są w elektrolicie.
Jak sprawdzić stan akumulatora? Podstawowe parametry jego pracy, to wartość napięcia wyrażanego w woltach (V), pojemność mierzona w amperogodzinach (Ah) oraz prąd rozruchu, który określany jest przez ampery (A).
Rys.2. Multimetr Sonel CMM-60 z akcesoriami.
Sprawdzenie akumulatora miernikiem - jakie urządzenie będzie odpowiednie?
Na całe szczęście, do tego rodzaju pomiarów nie potrzebujesz nie wiadomo jak zaawansowanego sprzętu. Nawet najprostsze i najtańsze mierniki uniwersalne (zwane też multimetrami) posiadają funkcje, które pozwalają im na dokładne sprawdzenie stanu akumulatora. Dla własnej wygody warto za to wybrać model, który pozwala na wykonanie pracy bez ręcznego trzymania sond. Za pomocą dowolnego multimetru bez większych problemów będziesz mógł sprawdzić, jak działa (i czy w ogóle działa) ładowanie akumulatora.
Jeżeli nie masz jeszcze własnego miernika, zachęcamy do odwiedzenia naszego sklepu internetowego e-mierniki.pl i sprawdzenia naszego asortymentu. Z pewnością będziesz w stanie znaleźć urządzenie, które spełni Twoje oczekiwania.
Jak sprawdzić stan akumulatora - przygotowania
Początkowe pomiary należy zebrać przy wyłączonym silniku. By uzyskać najdokładniejsze wartości podczas mierzenia napięcia akumulatora, polecane jest odczekanie odpowiedniego czasu od ostatniego uruchomienia samochodu. Powszechnie uznaje się, że dwugodzinny postój jest wystarczający, aczkolwiek można wydłużyć ten czas jeszcze bardziej i sprawdzić stan akumulatora dopiero następnego dnia od wyłączenia pojazdu.
Jak sprawdzić akumulator miernikiem? Przed przystąpieniem do sprawdzania stanu akumulatora, należy włączyć multimetr i ustawić jego zakres pomiarowy. Jest to bardzo proste i wystarczy przekręcić pokrętło urządzenia na pomiar napięcia stałego. Jako że napięcie większości akumulatorów wynosi 12 V (w przypadku samochodów ciężarowych lub sprzętu ciężkiego może być to 24 V - w takim wypadku należy wybrać zakres odpowiednio wyższej wartości), zakres miernika musi być większy, ale jednocześnie nie powinien znacząco go przekraczać. W większości urządzeń odpowiednim trybem pracy będzie zatem 20 V.
Do sprawdzenia akumulatora miernikiem potrzebne będzie też zamontowanie przewodów zakończonych sondami. Jeden z nich jest czarny i należy wetknąć go w gniazdo multimetru oznaczone jako COM lub GDN. Drugi, czerwony, powinien zostać podłączony do złącza opisanego jako V (obok mogą znajdować się inne symbole, ale nie są one istotne w przypadku mierzenia napięcia akumulatora).
Jeżeli wykonałeś powyższe te czynności, jesteś gotowy do przejścia do następnego etapu.
Jak zmierzyć napięcie akumulatora i odczytać wyniki
Po odpowiednim przygotowaniu miernika pozostaje przejść do pracy. Jak sprawdzić stan akumulatora? Jest to banalnie proste! Wszystko, co musisz zrobić to przyłożyć do jego klem sondy multimetru. Pamiętaj jednak by zrobić to w odpowiedni sposób. Ta umieszczona na czerwonym przewodzie jest dodatnia (+) i powinna pójść do miejsca oznaczonego plusem, natomiast czarna jest ujemna (-) i należy dotknąć nią klemy, przy której widnieje minus.
Po spełnieniu tych warunków na wyświetlaczu miernika zaczną pojawiać się cyfry oznaczające napięcie. Mogą ustabilizować się na jednej konkretnej wartości albo zmieniać się co chwila w ostatnich miejscach po przecinku. To ostatnie jest całkowicie normalnym zjawiskiem i może wynikać między innymi z marginesu błędu.
Niezależnie od tego, jakie wartości zostaną wyświetlone, musisz wiedzieć jak je interpretować. Zacznijmy od tego co jest normą. W czasie spoczynku i bez dodatkowych obciążeń, prawidłowo naładowany akumulator powinien mieć napięcie w okolicy 12,6 V, które może zmieniać się nieznacznie w zależności od panującej temperatury. Jeżeli pomiar pokazuje wartości w przedziale od 12,4 do 12,8 V, to nie należy się jeszcze martwić. Są one również jak najbardziej akceptowalne. Gdy wskaźniki będą niższe, może oznaczać to, że akumulator jest wciąż sprawny, ale wymaga naładowania.
Wszystkie wyniki wynoszące poniżej 12 V świadczą o dogłębnym rozładowaniu albo nawet o uszkodzeniu akumulatora. Jeżeli napięcie wynosi około 10,8 V, natychmiast powinieneś rozpocząć ładowanie. Długotrwałe przebywanie akumulatora w stanie głębokiego rozładowania może spowodować jego trwałe i nieodwracalne uszkodzenia. Polegają one na tym, że na powierzchni elektrod pojawi się siarczan ołowiu, który nie przewodzi prądu, a więc zaburza lub ogranicza pracę całego urządzenia.
Skoro wiesz już jak sprawdzić stan akumulatora, to zastanawiasz się też jakich wartości napięcia nie powinien on przekraczać. Bezwzględną górną granicą jest 14,5 V. Przy takich wartościach z elektrolitów wytrąca się wodór, który w połączeniu z tlenem tworzy bardzo niebezpieczną, wybuchową mieszankę. Dlatego zachowaj wszelkie środki ostrożności i jeżeli podczas sprawdzania akumulatora miernikiem usłyszysz syk uchodzącego gazu lub usłyszysz bulgotanie, natychmiast przerwij pracę.
Rys.3. Sprawdzanie akumulatora samochodowego.
Jak sprawdzić akumulator przy włączonym silniku?
Dla uzyskania dokładnych pomiarów sprawdzenie akumulatora miernikiem należy wykonać trzykrotnie. Wyżej opisaliśmy sposób, który zakłada sprawdzenie wartości przy wyłączonym silniku. Jakie są kolejne kroki?
Następną czynnością powinno być dodatkowe obciążenie akumulatora. Można to zrobić poprzez włączenie stacyjki, uruchomienie radia czy zapalenie świateł samochodowych. W tym przypadku uzyskane w pomiarze wyniki powinny być bardzo zbliżone do tych, które wyświetliły się wcześniej. Nieznaczne odbiegnięcia od normy są jak najbardziej dopuszczalne. W przypadku sprawdzania akumulatora pod obciążeniem należy odczekać około 5 minut i sprawdzić o ile spadło napięcie. Przy sprawnym urządzeniu ubytek nie powinien być większy niż 0,10 V.
Większych zmian w napięciu należy spodziewać się za to po włączeniu silnika, czyli wtedy kiedy zaczyna się ładowanie. Jak zmierzyć napięcie ładowania akumulatora? Na tym etapie warto mieć pomoc innej osoby, gdyż znacznie ułatwia to prace. Pierwszy z was może odpalić samochód, natomiast drugi pilnować, by sondy pozostały we właściwych miejscach umożliwiających zebranie pomiaru.
Przy pracującym silniku napięcie sprawnie działającego akumulatora powinno utrzymywać się w przedziale od 13,8 do 14,4 V. Może się też nieznacznie wahać w zależności od panującej temperatury. Jeżeli Twoje pomiary znacznie odbiegają w dowolną stronę od podanych wyżej wartości, oznacza to najprawdopodobniej awarię. W takim przypadku polecamy wizytę w specjalistycznym warsztacie.
Gdy wykonasz wszystkie trzy wymienione wyżej pomiary to uzyskasz praktyczną wiedzę na temat tego jak zmierzyć napięcie akumulatora miernikiem!
O czym pamiętać podczas sprawdzenia akumulatora miernikiem?
Przede wszystkim o bezpieczeństwie. Gdy sprawdzasz stan akumulatora, koniecznie pamiętaj o tym, by trzymać sondy nie za metalowe końcówki, ale za plastikowe obudowy. Niedopatrzenie w tym przypadku może skończyć się dla Ciebie porażeniem prądem.
Kolejnym ważnym powodem, dla którego należy pilnować odpowiedniego trzymania miernika i jego elementów jest to, że Twoje ciało również przewodzi prąd. Co za tym idzie, jeżeli ma ono kontakt z miernikiem w jego nieizolowanych częściach, będzie wpływać na uzyskiwane przez niego pomiary. Gdy taka sytuacja nastąpi, otrzymane wyniki nie będą miały nic wspólnego ze sprawdzaniem stanu akumulatora i nie będziesz mógł się z nich niczego nauczyć.
Wiedz, że w wielu przypadkach nieprawidłowe odczyty z miernika nie muszą wcale oznaczać wadliwego akumulatora. Na pomiary mogą wpływać również wszelkiego rodzaju zanieczyszczenia i korozja. Pamiętaj, by przed pomiarami oczyścić dokładnie miejsca, do których przytykasz sondy.
Stan akumulatora - podsumowanie
Sprawdzenie akumulatora miernikiem powinno wejść Ci w krew za każdym razem, kiedy tylko zobaczysz oznaki jego złego funkcjonowania. Niepokojące objawy mogą nasilić się zwłaszcza w przypadku niskich temperatur, a więc w czasie zimy. Z pewnością nie chcesz, by Twoje auto zawiodło Cię podczas jazdy w takich warunkach.
W wielu przypadkach wiedza na temat tego jak sprawdzić akumulator, jest w stanie uratować Cię przed wieloma nieprzyjemnymi sytuacjami. Często problemem nie są usterki, a po prostu niski poziom jego naładowania. Rutynowe kontrole pozwolą Ci jednak także na wczesne wykrycie problemów i uchronią przed kosztownymi naprawami i groźnymi awariami. Całkowicie normalnym jest też to, że napięcie akumulatora spada wraz z długim czasem jego eksploatacji. Jeżeli nie wymieniałeś tego komponentu przez przynajmniej 5 lat, to może być to głównym źródłem problemów.
Jeżeli zapamiętasz te proste zasady to w przyszłości, nie będziesz mieć większych problemów z tym jak miernikiem sprawdzić akumulator!
Sprawdź mierniki uniwersalne - multimetry w naszym sklepie internetowym:
oraz na naszej stronie internetowej:
